۱۷ نوامبر ۲۰۲۶- مطالعه جدیدی که در مجله  JAMA Surgeryمنتشر شده است، نشان می‌دهد که در میان افراد مبتلا به دیابت و گاستروپارزی، درمان جراحی در مقایسه با بیماران مشابهی که بدون جراحی مدیریت شده‌اند، با بهبود کنترل قند خون، کاهش نیاز به انسولین و کاهش عوارض مرتبط با دیابت همراه بوده است. این یافته‌ها حاکی از آن است که درمان جراحیِ گاستروپارزی شدید ممکن است مزایایی فراتر از تسکین علائم گوارشی داشته باشد.

گاستروپارزی وضعیتی است که با تأخیر در تخلیه معده مشخص می‌شود؛ این بیماری یکی از عوارض شایع دیابت طولانی‌مدت است و می‌تواند مدیریت گلوکز خون را به‌ویژه چالش‌برانگیز کند. مداخلات جراحی با بهبود تخلیه معده و کاهش نوسانات در جذب مواد مغذی، می‌توانند به تثبیت سطوح گلوکز کمک کنند.

این مطالعه گذشته‌نگر و چندمرکزی، پرونده‌های الکترونیک سلامت بیش از ۱۰۰ میلیون بیمار را در بیش از ۷۰ سازمان مراقبت‌های بهداشتی در ایالات متحده مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. در این مطالعه، ۹۵,۳۲۸ بزرگسال که بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ تشخیص دیابت و گاستروپارزی داشتند، شناسایی شدند. از میان آن‌ها، ۲,۲۷۲ بیمار تحت درمان جراحی (شامل تحریک الکتریکی معده، پیلوروپلاستی یا میوتومی پریتورال آندوسکوپیک معده یا G-POEM) قرار گرفتند و با استفاده از روش «تطبیق امتیاز تمایل»، با تعداد برابر از بیمارانی که درمان غیرجراحی دریافت کرده بودند، مطابقت داده شدند.

پس از میانگین پیگیری ۳.۵ سال، گروه جراحی بهبود مستمری را در کنترل قند خون نشان دادند. میانگین هموگلوبینA1c  در بیماران تحت جراحی ۰.۵۱ درصد کاهش یافت، در حالی که در گروه درمان غیرجراحی، این شاخص ۰.۲۸ درصد افزایش نشان داد. در بازه زمانی ۵ ساله، میانگین سطح  HbA1cدر گروه جراحی ۶.۲۹٪ بود که در مقایسه با ۷.۲۱٪ در گروه غیرجراحی، تفاوت معنادار ۰.۹۲ درصدی را نشان داد.

بیمارانی که درمان جراحی دریافت کردند، احتمال بیشتری داشت که به اهداف توصیه شده‌ی کنترل قند خون دست یابند و کمتر دچار هایپرگلیسمی (قند خون بسیار بالا) شدید شدند. علاوه بر این، احتمال شروع درمان با انسولین در طول دوره پیگیری در این گروه کمتر بود، که نشان می‌دهد مداخله جراحی ممکن است علاوه بر تسکین علائم، کنترل متابولیک را نیز بهبود بخشد.

در بازهٔ ۵ ساله، میزان بروز عوارض در ۵۳.۲٪ از بیماران جراحی‌شده در مقایسه با ۶۳.۳٪ در گروه درمان غیرجراحی بود. میزان استفاده از خدمات درمانی نیز در بیماران جراحی‌شده کمتر بود و این گروه در طول دوره مطالعه، مراجعات کمتری به بخش اورژانس و بستری شدن در بیمارستان داشتند. با این حال، نرخ مرگ‌ومیر ۵ ساله در هر دو گروه یکسان بود، که نشان می‌دهد اگرچه جراحی مدیریت بیماری را بهبود بخشیده، اما تأثیر معناداری بر میزان بقای کلی نداشته است.

این تحقیق پیشنهاد می‌کند که هنگام ارزیابی گزینه‌های جراحی برای گاستروپارزی دیابتی، باید پیامدهای متابولیک را در کنار بهبود علائم در نظر گرفت. انجام مطالعات آینده‌نگر بیشتر برای تأیید این مزایا و هدایت تصمیم‌گیری‌های بالینی ضروری است.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/gastroparesis-surgery-linked-to-better-diabetes-outcomes-study-181069